Antibiotics จากการทำทันตกรรมเพิ่มโอกาสการติดเชื้อ C difficile

ข้อมูลจากการเก็บรวมรวมทางสถิติในประเทศสหรัฐอเมริกาในระหว่างปี 2009-2015 ที่ผ่านมาบ่งชี้ว่าผู้ป่วยที่เกิดการติดเชื้อแบคทีเรียชนิด Clostridium difficile จากนอกโรงพยาบาลส่วนมากเกิดจากการใช้ยาปฏิชีวนะ และที่มาสำคัญอย่างหนึ่งของการใช้ยาปฏิชีวินะก็คือการใช้ยาในช่วงของการทำทันตกรรมชนิดต่าง ๆ นั่นเอง

การติดเชื้อ C difficile นั้นเป็นการติดเชื้อที่สำคัญชนิดหนึ่งที่ทำให้ผู้ป่วยเกิดอาการถ่ายเหลวซึ่งโดยมากมักพบในผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล (healthcare-associated diarrhea) และส่วนใหญ่สัมพันธ์กับการใช้ยาปฏิชีวนะ ในช่วงหลายปีที่ผ่านมามีรายงานการติดเชื้อ C difficile ในผู้ป่วยที่ไม่มีประวัติการเข้ารับการรักษาตัวในโรงพยาบาลเพิ่มมากขึ้นอย่างชัดเจน ทีมผู้วิจัยนำโดย Stacy Holzbauer และคณะจาก Centers for Diseases Control and Prevention (CDC) ของสหรัฐอเมริกาจึงทำการรวบรวมข้อมูลและศึกษาเกี่ยวกับเรื่องนี้ และพบว่าผู้ป่วยที่ติดเชื้อจากนอกโรงพยาบาลเหล่านี้ เกือบร้อยละ 60% มีประวัติการได้รับยาปฏิชีวนะภายใน 12 สัปดาห์ก่อนที่จะเกิดอาการป่วย และยิ่งไปกว่านั้น สำหรับผู้ป่วยประมาณร้อยละ 15% ของผู้ป่วยทั้งหมด ยาปฏิชีวนะที่ได้รับมานั้น เกิดขึ้นในช่วงของการทำทันตกรรมชนิดต่าง ๆ นั่นเอง

ข้อมูลเกี่ยวกับปัญหาการติดเชื้อ C difficile นอกโรงพยาบาลนี้มีความสำคัญมากเนื่องจากแพทย์หรือทันตแพทย์ที่เป็นผู้สั่งใช้ยาหลายคนอาจอาจไม่ทราบถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นตามมาและมีการใช้ยาปฏิชีวนะเกินความจำเป็นหรือใช้ยาโดยไม่ข้อบ่งชี้ที่ชัดเจน จึงอาจเพิ่มความเสี่ยงของการติดเชื้อชนิดนี้เพิ่มขึ้นได้ ปัจจุบันแนวทางปฏิบัติที่เผยแพร่โดย American Dental Association นั้นไม่แนะนำการใช้ยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันการติดเชื้อสำหรับผู้ที่ทำทันตกรรมทั่วไป แต่แนวทางปฏิบัติดังกล่าวนี้ก็อาจจะไม่ได้ถูกนำไปใช้เสมอไป

สำหรับความสำคัญในแง่ของการวินิจฉัยนั้น เนื่องจากการติดเชื้อนี้โดยส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นในโรงพยาบาล ดังนั้นผู้ป่วยที่ติดเชื้อชนิดนี้นอกโรงพยาบาล จะไม่มีประวัติการเข้ารับการรักษาตัวในโรงพยาบาลซึ่งเป็นประวัติสำคัญที่แพทย์จะถามหา (แต่มักจะไม่ได้ถามประวัติการใช้ยาปฏิชีวนะ) จึงอาจทำให้มองข้ามการติดเชื้อชนิดนี้ไปและวินิจฉัยผิดได้

Pseudomembranous-endo
ลักษณะของผิวลำไส้ที่ตรวจพบในผู้ป่วยที่ติดเชื้อ Clostridium difficile

ดังนั้นในผู้ป่วยที่มีอาการถ่ายเหลว และประวัติการใช้ยาปฏิชีวนะที่ครอบคลุมเชื้อกว้างภายในระยะเวลา 12 สัปดาห์ ควรตั้งข้อสงสัยว่าอาจจะมีการติดเชื้อ C difficile เอาไว้ด้วยเสมอ

ที่มา Medscape Medical NewsDental Antibiotics Could Be Adding to C difficile Cases